David Hockney: μια έκθεση με περισσότερα από 400 έργα του στο Παρίσι

Την Άνοιξη του 2025, το Fondation Louis Vuitton φιλοξενεί τον David Hockney, έναν από τους πιο επιδραστικούς καλλιτέχνες του 20ού και 21ου αιώνα, αναθέτοντάς του ολόκληρο το κτήριο για μια έκθεση εξαιρετικής κλίμακας και πρωτοτυπίας.

Η έκθεση, η οποία διαρκεί από τις 9 Απριλίου έως τις 31 Αυγούστου 2025, συγκεντρώνει περισσότερα από 400 έργα του καλλιτέχνη (από το 1955 έως το 2025), μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται πίνακες από διεθνείς, θεσμικές και ιδιωτικές συλλογές, καθώς και έργα από το ατελιέ και το Ίδρυμα του ίδιου του Hockney. Παρουσιάζονται έργα σε διάφορα μέσα, όπως ελαιογραφίες και ακρυλικά, σχέδια με μελάνι, μολύβι και κάρβουνο, ψηφιακά έργα (σε iPhone, iPad, φωτογραφικά σχέδια…) και καθηλωτικές βιντεοεγκαταστάσεις.

Ο David Hockney συμμετείχε προσωπικά σε κάθε πτυχή της έκθεσης και, μαζί με τον σύντροφό του και διαχειριστή του στούντιο Jean-Pierre Gonçalves de Lima, επέλεξε να επικεντρωθεί ιδιαίτερα στα τελευταία 25 χρόνια της δημιουργίας του, εντάσσοντας όμως και τα εμβληματικά πρώιμα έργα του, προσφέροντας στους επισκέπτες μια σπάνια ματιά στο δημιουργικό του σύμπαν που εκτείνεται σε επτά δεκαετίες. Ο καλλιτέχνης συμμετείχε στη σύνθεση κάθε ενότητας και στη διαρρύθμιση κάθε χώρου, σε μόνιμο διάλογο με τον βοηθό του, Jonathan Wilkinson. Ο David Hockney είπε για την έκθεση:
«Αυτή η έκθεση σημαίνει πάρα πολλά για μένα γιατί είναι η μεγαλύτερη έκθεση που έχω κάνει ποτέ – 11 αίθουσες στο Fondation Louis Vuitton. Ορισμένοι από τους τελευταίους πίνακες που δουλεύω τώρα θα περιλαμβάνονται, και νομίζω πως θα είναι πολύ καλή.»

Ως εισαγωγή, η έκθεση ξεκινά από το επίπεδο της λιμνούλας με μια επιλογή εμβληματικών έργων από τη δεκαετία του 1950 έως του 1970 – συμπεριλαμβανομένων των πρώτων του χρόνων στο Bradford (Portrait of My Father, 1955), της περιόδου του στο Λονδίνο και κατόπιν στην Καλιφόρνια. Η πισίνα – θέμα-σήμα κατατεθέν του καλλιτέχνη – εμφανίζεται στα A Bigger Splash (1967) και Portrait of an Artist (Pool with Two Figures) (1972). Η σειρά διπλών πορτρέτων εκπροσωπείται από δύο σημαντικά έργα: Mr. and Mrs. Clark and Percy (1970–1971) και Christopher Isherwood and Don Bachardy (1968). Η φύση αποκτά αυξανόμενη σημασία στο έργο του Hockney κατά τη δεκαετία του 1980-1990 – όπως αποτυπώνεται στο A Bigger Grand Canyon (1998) – πριν επιστρέψει στην Ευρώπη για να συνεχίσει την εξερεύνηση γνώριμων τοπίων.

Η καρδιά της έκθεσης επικεντρώνεται στα τελευταία 25 χρόνια, που πέρασε κυρίως στο Γιορκσάιρ, τη Νορμανδία και το Λονδίνο. Η ενότητα αυτή ανοίγει με μια ωδή στο τοπίο του Γιορκσάιρ: ο καλλιτέχνης ζωγραφίζει έναν θάμνο κρανιάς σε μια θεαματική έκρηξη άνοιξης (May Blossom on the Roman Road, 2009). Η παρατήρηση των εναλλαγών των εποχών κορυφώνεται στο μνημειακό χειμερινό τοπίο Bigger Trees near Warter or/ou Peinture sur le Motif pour le Nouvel Age Post-Photographique (2007), που δανείζεται ευγενικά από την Tate.

Κατά την ίδια περίοδο, ο Hockney ζωγραφίζει φίλους και συγγενείς είτε με ακρυλικά είτε σε iPad, ενώ παράλληλα δημιουργεί και αυτοπροσωπογραφίες. Στην Έκθεση περιλαμβάνονται περίπου 60 πορτρέτα (Αίθουσα 4), τα οποία παρουσιάζονται δίπλα σε «πορτρέτα λουλουδιών». Δημιουργημένα σε ψηφιακή ταμπλέτα αλλά παρουσιασμένα σε παραδοσιακά κάδρα, τα έργα αυτά δημιουργούν μια ενδιαφέρουσα οπτική εντύπωση, όπως στο 25th June 2022, Looking at the Flowers (Framed), 2022.

Ολόκληρος ο 1ος Όροφος του Ιδρύματος (Αίθουσες 5 έως 7) είναι αφιερωμένος στη Νορμανδία και τα τοπία της. Η σειρά 220 for 2020, που δημιουργήθηκε αποκλειστικά σε iPad, παρουσιάζεται σε μια εντελώς νέα εγκατάσταση στην Αίθουσα 5. Καθημερινά, εποχή με εποχή, ο καλλιτέχνης καταγράφει τις μεταβολές του φωτός. Στην Αίθουσα 6 παρουσιάζεται μια σειρά από ακρυλικά έργα με έναν ιδιαίτερα προσωπικό χειρισμό του ουρανού, γεμάτο ζωντανές πινελιές που θυμίζουν διακριτικά τον Van Gogh. Στην Αίθουσα 7, ένα πανόραμα 24 σχεδίων με μελάνι (La Grande Cour, 2019) απηχεί τη Μπαγιέ Ταπισερί.

Τέλος, μια σειρά από αναπαραγωγές που χρονολογούνται από την εποχή του Quattrocento και αποτελούν σημαντικές αναφορές για τον καλλιτέχνη, ανοίγουν την παρουσίαση στον ανώτερο όροφο (The Great Wall, 2000). Η ζωγραφική του Hockney αντλεί από παγκόσμιες ιστορικές καλλιτεχνικές αναφορές, από την Αρχαιότητα έως σήμερα. Τα έργα της ενότητας αυτής επικεντρώνονται στη δυτικοευρωπαϊκή ζωγραφική, συμπεριλαμβανομένων έργων της πρώιμης Αναγέννησης, των Φλαμανδών Δασκάλων και της μοντέρνας τέχνης. Το πρώτο μέρος της παρουσίασης στην Αίθουσα 9 εστιάζει στον διάλογο με τους Fra Angelico, Claude Lorrain, Cézanne, Van Gogh, Picasso… Από εκεί, ο επισκέπτης εισέρχεται στο στούντιο του καλλιτέχνη, το οποίο έχει μετατραπεί σε αίθουσα χορού – αντανάκλαση του ίδιου του σπιτιού του Hockney, όπου τακτικά καλεί μουσικούς και χορευτές για παραστάσεις.

Λάτρης της όπερας, ο Hockney επιθυμούσε να επανερμηνεύσει τα σκηνικά που σχεδίαζε από τη δεκαετία του 1970 σε μια νέα πολυφωνική δημιουργία, σε συνεργασία με το 59 Studio. Οι επισκέπτες βυθίζονται σε αυτό το μουσικό και εικαστικό έργο στον πιο μνημειώδη εκθεσιακό χώρο του Ιδρύματος (Αίθουσα 10).

Η τελευταία αίθουσα της έκθεσης, πιο οικεία σε αίσθηση, παρουσιάζει τα πιο πρόσφατα έργα του David Hockney, ζωγραφισμένα στο Λονδίνο, όπου ζει από τον Ιούλιο του 2023 (Αίθουσα 11). Τα ιδιαίτερα αινιγματικά αυτά έργα είναι εμπνευσμένα από τους Edvard Munch και William Blake: After Munch: Less is Known than People Think (2023) και After Blake: Less is Known than People Think (2024), στα οποία η αστρονομία, η ιστορία και η γεωγραφία διασταυρώνονται με τη μεταφυσική, σύμφωνα με τον καλλιτέχνη. Στην αίθουσα αυτή εκτίθεται και η τελευταία του αυτοπροσωπογραφία.