Συνέντευξη: Ο Αριστοτέλης Μαραγκός για το Μπιτσκόμπερ και την ανάγκη της φυγής ως αφήγηση

Στο Μπιτσκόμπερ, την πρώτη μεγάλου μήκους live-action ταινία του, ο Αριστοτέλης Μαραγκός δημιουργεί έναν κόσμο που ισορροπεί ανάμεσα στο πραγματικό και το φαντασιακό, εκεί όπου η επιθυμία για φυγή γίνεται αφήγηση και τα όρια της ταυτότητας παραμένουν ρευστά. Με αφετηρία μια σχεδόν ποιητική εικόνα — ανθρώπων που χτίζουν ένα καράβι μακριά από τη θάλασσα — η ταινία ξεδιπλώνει μια ιστορία για την ανάγκη του ανθρώπου να επαναπροσδιορίσει τον εαυτό του, να ονειρευτεί αλλιώς, ακόμη κι αν το ταξίδι δεν πραγματοποιηθεί ποτέ.

Στο πλαίσιο αυτό, ο σκηνοθέτης συνομιλεί με το έργο του Νίκου Καββαδία, όχι ως διασκευή αλλά ως μια υπόγεια, δημιουργική συγγένεια, ενώ μέσα από τη συνεργασία του με τον Χρήστο Πασσαλή και τους υπόλοιπους συντελεστές, διαμορφώνει ένα φιλμ που στηρίζεται στη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην εσωτερικότητα και τη συλλογική δημιουργία.

Με αφορμή την ταινία, μιλήσαμε με τον σκηνοθέτη Αριστοτέλη Μαραγκό για τη γέννηση της ιδέας, τη μετάβαση στη μεγάλου μήκους φόρμα, τη σημασία του τοπίου και της αφήγησης, αλλά και για την ανάγκη να αναζητούμε συνεχώς νέους τρόπους να λέμε ιστορίες.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΚΟΝΔΡΑΝΗ

Πώς γεννήθηκε η ιδέα για το Μπιτσκόμπερ και τι ήταν αυτό που σας οδήγησε σε αυτή την ιστορία;


Η αρχική ιδέα προέκυψε από την εικόνα ανθρώπων που κατασκευάζουν ένα καράβι σε έναν τόπο όπου δεν υπάρχει θάλασσα. Αυτή η πράξη, σχεδόν αντιφατική, με ενδιέφερε, η επιμονή πίσω από αυτή την κίνηση, η ανάγκη να στραφεί κανείς προς ένα ταξίδι που ίσως δεν πραγματοποιηθεί ποτέ.
Από εκεί άρχισε να διαμορφώνεται η ιστορία και ο χαρακτήρας του Ηλία, τον οποίο ενσαρκώνει ο Χρήστος Πασσαλής. Στη δημιουργική διαδικασία, το έργο του Καββαδία λειτούργησε σαν ένας φυσικός συνομιλητής· όχι ως πηγή προς διασκευή, αλλά ως ένας τρόπος να προσεγγίσω αυτή τη φαντασιακή σχέση με τη θάλασσα, ως επιθυμία και ως αφήγηση.

Πρόκειται για την πρώτη σας μεγάλου μήκους live-action ταινία. Πώς ήταν αυτή η μετάβαση για εσάς και ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις;


Σε αντίθεση με πιο μοναχικές διαδικασίες δημιουργίας που είχα ακολουθήσει σε προηγούμενες δουλειές, στο Μπιτσκόμπερ βρέθηκα να δουλεύω μέσα σε ένα πιο σύνθετο σύστημα συνεργασιών και παραγωγής. Η πρόκληση ήταν να διατηρηθεί η εσωτερικότητα της ταινίας μέσα σε αυτή την πολυπλοκότητα.
Η συλλογική διάσταση, όμως, ήταν και το ουσιαστικό κέρδος: η δυνατότητα να προκύψει κάτι μέσα από τη συνάντηση των συνεργατών.

Ο τίτλος της ταινίας είναι ιδιαίτερος και αμέσως προκαλεί περιέργεια. Τι συμβολίζει για εσάς το «Μπιτσκόμπερ»;


Στα νέα ελληνικά το συναντάμε ως «πιτσικόπη» ή «πιτσικόμη», και προέρχεται από το αγγλικό beachcomber. Ο όρος, όπως τον χρησιμοποιεί ο Καββαδίας, περιγράφει μια αντιφατική κατάσταση: έναν άνθρωπο που δεν αντέχει τη θάλασσα, αλλά ταυτόχρονα δεν μπορεί και να την εγκαταλείψει.
Μέσα σε αυτή την ασυμφωνία γεννιούνται και οι αφηγήσεις της ταινίας. Αυτή η ένταση με ενδιέφερε όχι μόνο ως ναυτική αναφορά, αλλά ως μια ευρύτερη ανθρώπινη συνθήκη.

Ποια είναι τα βασικά θέματα που θέλατε να εξερευνήσετε μέσα από την ταινία; Υπάρχουν προσωπικά βιώματα που επηρέασαν τη γραφή ή τη σκηνοθεσία;


Κεντρικό θέμα για μένα ήταν η έννοια της φυγής ως ανάγκη αλλαγής. Όχι απαραίτητα ως απόδραση από κάτι, αλλά ως μια δυνατότητα να φανταστεί κανείς τον εαυτό του διαφορετικά.
Ο Ηλίας λειτουργεί μέσα από τις ιστορίες που αφηγείται, τις οποίες σταδιακά οικειοποιείται. Υπάρχει μια προσωπική σχέση με αυτή τη θεματική, όχι σε επίπεδο γεγονότων αλλά ως βίωμα.

Πώς προσεγγίσατε τη συνεργασία με τους ηθοποιούς; Σας ενδιέφερε περισσότερο η καθοδήγηση ή η ελευθερία μέσα στο πλατό;


Η συνεργασία με τους ηθοποιούς ήταν πολύτιμη. Υπήρχε ένα σαφές πλαίσιο από το κείμενο, αλλά ήταν σημαντικό να υπάρχει χώρος ώστε οι ηθοποιοί να μετατοπίσουν τον χαρακτήρα. Όλοι ανταποκρίθηκαν με συγκέντρωση σε αυτή τη διαδικασία.
Ειδικά για τον χαρακτήρα του Ηλία, η ικανότητα του Χρήστου Πασσαλή να διατηρεί το αίνιγμα που τον συνοδεύει ήταν καθοριστική για τον τόνο της ταινίας.

Πόσο σημαντικός είναι για εσάς ο χώρος/το τοπίο μέσα στην ταινία; Λειτουργεί ως «χαρακτήρας»;


Στο Μπιτσκόμπερ, το τοπίο βρίσκεται σε μια ενδιάμεση κατάσταση—ούτε πλήρως ρεαλιστικό ούτε εντελώς αφαιρετικό. Αυτή η αμφισημία ήταν σημαντική, γιατί συνδέεται με τον τρόπο που ο Ηλίας αντιλαμβάνεται τον κόσμο: ως κάτι που ταυτόχρονα βιώνεται και επινοείται.
Λειτουργεί ως ένα πεδίο που επηρεάζει και αντανακλά την εσωτερική κατάσταση των χαρακτήρων.

Η ταινία Μπιτσκόμπερ έρχεται για λίγες προβολές στη Θεσσαλονίκη

Σε μια εποχή όπου το ελληνικό σινεμά αναζητά συνεχώς νέες φωνές, πώς βλέπετε τη θέση της δικής σας ταινίας μέσα σε αυτό το τοπίο;


Δεν θα προσπαθούσα να την τοποθετήσω σε μια συγκεκριμένη κατηγορία. Περισσότερο με ενδιαφέρει το ότι αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για προσωπικές, μη τυποποιημένες αφηγήσεις.

Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σας; Υπάρχει ήδη κάποιο νέο project στα σκαριά;


Αυτή την περίοδο αναπτύσσω την επόμενη μεγάλου μήκους ταινία, ενώ παράλληλα δουλεύω πάνω σε διαφορετικά projects, όπως μια VR εμπειρία και μια μικρού μήκους animation.
Με ενδιαφέρει να κινούμαι ανάμεσα σε διαφορετικά μέσα, γιατί κάθε ιδέα φαίνεται να ζητάει τη δική της μορφή.

Αναζητήστε το Μπιτσκόμπερ στις κινηματογραφικές αίθουσες σε όλη την Ελλάδα.

Σχολιάστε