Dysmorphia Dystopia: Μια Κριτική για το The Substance

Αυτή η εμφανώς υπερβολική κινηματογραφική διαδρομή μέσα από τις δραστικές επιλογές ομορφιάς μιας γηρασμένης σταρ του Χόλιγουντ είναι ίσως η ιδανική ταινία της χρονιάς. Αν είσαι γυναίκα.

Read the article in English here.

Η πρωταγωνίστρια, Ελίζαμπεθ Σπάρκλ, ερμηνεύεται μαεστρικά από την Ντέμι Μουρ που είναι η βασίλισσα της τηλεοπτικής αεροβικής, κάτι σαν τη Τζέιν Φόντα. Την βλέπουμε να περνά μέσα από έναν ατέλειωτο διάδρομο σε ένα τηλεοπτικό στούντιο, γεμάτο με αφίσες από όλες τις εποχές που διένυσε μέσω της εκπομπής της. Ειρωνικά, τελειώνει κάθε εκπομπή με ένα κλείσιμο του ματιού και ένα φιλί, λέγοντας στο κοινό της, «να προσέχετε τον εαυτό σας». Καθώς η ιστορία εξελίσσεται, βλέπουμε τις ακρότητες στις οποίες φτάνουν οι γυναίκες στο όνομα της «αυτοφροντίδας», με αποτελέσματα, ας το πούμε ευγενικά… τερατώδη.

ΚΕΙΜΕΝΟ: Lauren Demarest

Η έννοια της «αυτοφροντίδας» έχει επικρατήσει στα μέσα τα τελευταία χρόνια, και μπορεί να σημαίνει από διαλογισμό και αφρόλουτρο μέχρι μπότοξ και εμφυτεύματα στα χείλη. Ως γυναίκες, μας βομβαρδίζουν μηνύματα που λένε ότι για να φροντίσουμε τον εαυτό μας πρέπει να ζούμε σε έναν ατέλειωτο κύκλο καταναλωτισμού και σωματικής ντροπής. Πρόκειται φυσικά για μια βιομηχανία εκατομμυρίων παγκοσμίως. Το γνωρίζουμε όλοι. Παρ’ όλα αυτά, συνεχίζουμε την αναζήτηση για έναν «καλύτερο» εαυτό, παρά τις επιφυλάξεις μας. Ξέρουμε ότι η έγχυση τοξινών στο μέτωπο είναι κακή ιδέα. Ξέρουμε ότι η χρήση του Ozempic για να φτάσουμε σε μια καχεκτική, σχεδόν εξουθενωμένη εμφάνιση καταστρέφει τη χαρά του φαγητού. Δεν είναι υγιές για το σώμα, το μυαλό ή την ψυχή. Αλλά δείξε μου μια σύγχρονη γυναίκα που δεν νιώθει κοινωνική πίεση να φαίνεται «καλύτερη» και θα σου δείξω μια ψεύτρα.

Στην ταινία, βλέπουμε την αψεγάδιαστη Ελίζαμπεθ να ολοκληρώνει τα γυρίσματα της εκπομπής της και να λάμπει σαν θεά του fitness. Σε μια σκηνή της ταινίας την βλέπουμε να πηγαίνει στο μπάνιο και να ακούει τον επικεφαλής του δικτύου να λέει στο τηλέφωνο ότι είναι πολύ μεγάλη για την εκπομπή και ότι χρειάζονται νέο αίμα. Η κριτική απέναντι στην έννοια του «αντρικού βλέμματος» και τον ρόλο που παίζει στο πώς αντιλαμβανόμαστε τη γυναικεία ομορφιά είναι έντονη και εύστοχη. Ο Ντένις Κουέιντ είναι τέλειος στον ρόλο του μισογύνη.

Αναστατωμένη, συνθλίβει το αμάξι της και ξυπνάει πανικόβλητη στο νοσοκομείο. Παρά τις διαβεβαιώσεις ότι είναι καλά, κλαίει απελπισμένη, ώσπου ένας νεαρός γιατρός της δίνει ένα σημείωμα με ένα USB, που την βάζει σε έναν αυτοκαταστροφικό δρόμο προς μια πιο νεανική, πιο όμορφη εκδοχή του εαυτού της.

Οι υποσχέσεις της διαφήμισης στο USB δεν είναι τόσο διαφορετικές από μια διαφήμιση για μπότοξ ή ενισχυτικό γκλος. Ξεδίπλωσε την καλύτερη εκδοχή του εαυτού σου. Η Ελίζαμπεθ, όπως όλοι μας, τσιμπάει το δόλωμα. Μέσα σε μια αμφίβολη κούτα που βρίσκει σε μια αποθήκη που την οδηγεί το στικάκι, βρίσκει το κιτ «The Substance». Πόσοι από μας δεν έχουν κάνει παρόμοιες ακρότητες; Ενέσεις σε αμφίβολα ιατρεία ή θεραπείες με αμφισβητήσιμα υλικά. Όλοι έχουμε ακούσει για αποτυχημένες επεμβάσεις, ψεύτικα fillers και επεμβάσεις από ακατάλληλα άτομα.

Μέσα στο κουτί, η Ελίζαμπεθ βρίσκει το κιτ εκκίνησης «The Substance». Η κατάσταση παραλληλίζεται με τη χρήση του Ozempic. Όπως το Ozempic, το «The Substance» είναι μια αυτοχορηγούμενη ένεση. Δεν γνωρίζει τίποτα για τις επιδράσεις ή τους κινδύνους. Όπως και εμείς, ποτέ δεν διαβάζουμε τις λεπτομέρειες πριν κάνουμε κάτι «στο όνομα της ομορφιάς».

Αυτό που ακολουθεί είναι εξωφρενικό. Η καλύτερη εκδοχή του εαυτού της παίρνει κυριολεκτικά σάρκα και οστά, βγαίνοντας από την πλάτη της σαν εξωγήινος. Εμφανίζεται η Μαργκαρέτ Κουόλι ως Σου, όνομα που ακούγεται ύποπτα σαν το «you». Η Σου, 30 ετών, είναι φαντασμαγορική. Καλογυμνασμένη, με νεανικό σώμα, το απόλυτο ιδανικό.

Εδώ μπαίνουμε στην έννοια της δυαδικότητας. Οι δύο γυναίκες διαβάζουν στο κιτ ότι είναι ένα. Ωστόσο, παρακολουθούμε ότι δεν μοιράζονται ούτε σώμα ούτε νου. Αυτή η «άλλη εκδοχή» του εαυτού είναι παρόμοια με τη σειρά «Severance» της Apple TV, όπου οι χαρακτήρες έχουν έναν «εαυτό» στη δουλειά και έναν στο σπίτι. Εδώ, η νεότερη Σου καταλαμβάνει τον κόσμο της γυμναστικής της Ελίζαμπεθ, κατακτώντας την Αμερική. Ενώ η Ελίζαμπεθ μαραίνεται στο σπίτι.

Μελέτες δείχνουν ότι οι νέοι σήμερα δίνουν περισσότερη σημασία στον ψηφιακό εαυτό τους παρά στη ζωή τους. Είναι σαν το «αν δεν το ποστάρεις, έγινε;». Γι’ αυτούς, η Σου που δείχνεις στον κόσμο έχει αξία. Η Ελίζαμπεθ που κρύβεις δεν έχει. Σε μια στιγμή η Ελίζαμπεθ, τρομοκρατημένη από την ατέλεια της, ακυρώνει ένα ραντεβού που περίμενε καιρό. Ετοιμάζεται φορώντας κατακόκκινο φόρεμα, με εντυπωσιακό μακιγιάζ, αλλά όταν βλέπει τη Σου σε μια αφίσα, νιώθει όλο και λιγότερο όμορφη και τελικά μουντζουρώνει το μακιγιάζ της.

Αλλά το πραγματικό σημείο καμπής έρχεται όταν οι ίδιες πιέσεις που κατέστρεψαν την Ελίζαμπεθ αρχίζουν να κυνηγούν τη Σου. Σε μια στιγμή απελπισίας, και η Σου κάνει την ένεση «The Substance», επιδιώκοντας να γίνει ακόμα καλύτερη. Αυτό μας θυμίζει ότι η τελειότητα σπάνια αρκεί. Είναι η ανθρώπινη φύση να θέλουμε πάντα περισσότερα. Αυτό που ακολουθεί είναι μια τρομακτική σκηνή τρόμου που δείχνει τι γίνεται όταν φτάνουμε σε ακρότητες. Πόσες γυναίκες έχουν παραμορφώσει τον εαυτό τους στην αναζήτηση της νεότητας;

Είναι αξιοσημείωτο ότι η Ντέμι Μουρ είχε πρόσφατα υποστεί κριτική για την εμφάνισή της στην Εβδομάδα Μόδας του Παρισιού το 2021. Το να αντιμετωπίσει αυτή την αποτυχία με χιούμορ και αυτοσαρκασμό σε αυτόν τον ρόλο απαιτούσε θάρρος, και αξίζει βραβείο για την ερμηνεία της. Ως γυναίκα, ως «τέρας» και τελικά ως μια φιγούρα χωρίς μορφή, είναι εξαιρετική. Το «The Substance» δεν πρέπει να το χάσετε. Δείτε το.

Σχολιάστε