Με μια πορεία που γεφυρώνει τις μεγάλες αίθουσες συναυλιών της Ευρώπης με χώρους όπως φυλακές, νοσοκομεία και ξενώνες ανακουφιστικής φροντίδας, η Κατερίνα Χατζηνικολάου δεν είναι απλώς μια δεξιοτέχνις του βιολιού· είναι μια μουσικός με βαθιά συναίσθηση της δύναμης της τέχνης της. Με διεθνείς σπουδές, τιμητικές διακρίσεις και τη θέση της concertmaster στην Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, η Κατερίνα ενσαρκώνει το πρότυπο της σύγχρονης μουσικού που συνδυάζει τεχνική αρτιότητα, προσωπική ευαισθησία και κοινωνική αποστολή.

Σε αυτή τη συνέντευξη, μιλά με ειλικρίνεια για τη σχέση της με το βιολί, τις στιγμές αμφιβολίας και έμπνευσης, τον ρόλο της ως Youth Ambassador του Ελληνικού Ινστιτούτου Πολιτιστικής Διπλωματίας, αλλά και για το όνειρό της να φέρει τη μουσική εκεί όπου είναι πιο απαραίτητη: στους ανθρώπους που δεν μπορούν να την αναζητήσουν. Μια συνομιλία για τη μουσική ως βίωμα, προσφορά και διαρκή μαθητεία στη ζωή.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΚΟΝΔΡΑΝΗ

Κατερίνα, έχετε χαρακτηριστεί από τον διεθνή Τύπο ως «μουσικός με σπινθηροβόλο ζωντάνια και δεξιοτεχνία». Πώς νιώθετε όταν διαβάζετε τέτοιες κριτικές;

 Οι κριτικές αυτές είναι σίγουρα τιμητικές, γιατί αντικατοπτρίζουν τον τρόπο που μεταφέρεται στο κοινό η εσωτερική μου σχέση με τη μουσική. Δεν τις διαβάζω όμως με αίσθηση επιβεβαίωσης, αλλά περισσότερο ως μια υπενθύμιση ευθύνης: να συνεχίζω να εξελίσσομαι, να παραμένω αυθεντική και να υπηρετώ τη μουσική με αφοσίωση.

Ποια ήταν η πρώτη στιγμή που καταλάβατε ότι το βιολί δεν είναι απλώς ένα όργανο για εσάς, αλλά ο δρόμος της ζωής σας;

Όταν ήμουν παιδί, απλώς έπαιζα χωρίς να σκέφτομαι τι κάνω ή γιατί. Το βιολί μού έδινε χαρά, και ήταν το μόνο παιχνίδι που πήρα μαζί μου όταν μετακομίσαμε με την οικογένειά μου στη Γερμανία. Ήταν κάτι δικό μου, που με κρατούσε συνδεδεμένη με την Ελλάδα και με τις αναμνήσεις μου. Μετά από χρόνια κατάλαβα ότι δεν ήταν απλώς ένα όργανο, αλλά κάτι το οποίο ήταν πάντα δίπλα μου και σταδιακά έγινε ο φυσικός μου δρόμος. Δεν υπήρξε μια συγκεκριμένη στιγμή. Απλώς κάποια στιγμή το συνειδητοποίησα.

Τι σημαίνει για εσάς η θέση σας ως concertmaster της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών;

Είναι τιμή αλλά και πρόκληση. Ο ρόλος του concertmaster απαιτεί όχι μόνο τεχνική αρτιότητα αλλά και ηγετική παρουσία, ευαισθησία, συνεννόηση. Είναι ένας συνδετικός κρίκος ανάμεσα στον μαέστρο και την ορχήστρα, και οφείλεις να είσαι πάντοτε εκεί, μουσικά και ψυχικά. Το βιώνω σαν μια διαρκή μαθητεία στην τέχνη της συλλογικότητας.

Πώς αντιμετωπίζετε τις στιγμές αμφιβολίας ή πίεσης πριν από μια μεγάλη συναυλία; Έχετε κάποιο προσωπικό τελετουργικό;

 Η πίεση υπάρχει, και καλώς υπάρχει. Δείχνει ότι σημαίνει κάτι για εμένα αυτό που πρόκειται να κάνω. Πριν από κάθε εμφάνιση, μένω λίγο μόνη με το όργανό μου, κάνω αναπνοές, και φέρνω στον νου μου όχι το «πρέπει να πετύχω», αλλά το «είμαι εδώ για να δώσω». Αυτή η νοητική στροφή με γειώνει.

Έχετε συνεργαστεί με κορυφαίους δασκάλους. Ποιο μάθημα ζωής ή μουσικής σας έχει μείνει χαραγμένο; 

Είχα την ευκαιρία να συνεργαστώ και να παίξω για σπουδαίους δασκάλους, και από τον καθένα κράτησα κάτι διαφορετικό. Ο κ. Κράμαροφ μου δίδαξε όχι μόνο τεχνική ακρίβεια, αλλά και εσωτερική πειθαρχία. Άλλοι με βοήθησαν να κατανοήσω ότι η ερμηνεία δεν είναι απλώς θέμα σωστών νοτών, αλλά μια ισορροπία μεταξύ τεχνικής, στιλιστικής και προσωπικής σύνδεσης με το έργο. Αυτό όμως που με σημάδεψε περισσότερο ήταν ένα μάθημα από την κ. Δασκαλάκη, την καθηγήτριά μου στο Πανεπιστήμιο της Κολωνίας. Με ενθάρρυνε να βρίσκω τον δικό μου δρόμο ως μουσικός και, κυρίως, να τον εμπιστεύομαι. Σε μια περίοδο που πάλευα με τις δυσκολίες και την αβεβαιότητα του επαγγέλματος, μου είπε: «Μην ξεχνάς στην πορεία σου να κόβεις και τα λουλούδια από την άκρη του δρόμου.» Αυτή η φράση με ακολουθεί μέχρι σήμερα. Μου θύμισε πως, όσο σημαντικός κι αν είναι ο στόχος, η ίδια η διαδρομή έχει τη δική της αξία. Και αυτό, τελικά, είναι ίσως το πιο ουσιαστικό μάθημα – όχι μόνο στη μουσική, αλλά και στη ζωή.

Ποια είναι η πιο συγκινητική στιγμή που σας έχει χαρίσει το κοινό σας;

Έχω εμφανιστεί σε μερικές από τις σημαντικότερες αίθουσες συναυλιών στον κόσμο, αλλά οι πιο συγκινητικές εμπειρίες μου δεν συνέβησαν σε μεγάλες σκηνές. Ήταν οι συναυλίες που έδωσα σε φυλακές και νοσοκομεία, στο πλαίσιο της υποτροφίας του Yehudi Menuhin. Για μένα, ως νέα μουσικός τότε, ήταν από τα πιο βαθιά και ουσιαστικά μαθήματα που πήρα ποτέ.

Θυμάμαι ιδιαίτερα μια συναυλία σε έναν ξενώνα παιδιατρικής ανακουφιστικής φροντίδας. Πολλά από τα παιδιά δεν μπορούσαν καν να μιλήσουν, όμως το βλέμμα τους, τα μικρά χαμόγελα, η συγκέντρωσή τους στη μουσική, έλεγαν πολλά περισσότερα απ’ όσα θα μπορούσαν να ειπωθούν με λόγια. Είναι αλλιώς όταν παίζεις σε μια μεγάλη αίθουσα. Νιώθεις τη μαγεία της σκηνής και της ενέργειας του κόσμου. Αλλά σε αυτούς τους χώρους, όταν βλέπεις μπροστά σου τους ανθρώπους με τα παθήματά τους, κάτι αλλάζει. Είναι πιο άμεσο, πιο ανθρώπινο, πιο αληθινό. Και σε αγγίζει και εσένα βαθιά. Εκεί ένιωσα πραγματικά ότι η μουσική μπορεί να χαρίσει όχι μόνο παρηγοριά ή χαρά – αλλά και κάτι πολύ βαθύτερο: ζωή. Έστω και για λίγες στιγμές.

Ως Youth Ambassador του Ελληνικού Ινστιτούτου Πολιτιστικής Διπλωματίας, πώς προβάλλετε την ελληνική μουσική κληρονομιά στο εξωτερικό;

 Ως Ελληνίδα μουσικός με διεθνή παρουσία, εκπροσωπώ την ελληνική πολιτιστική ταυτότητα μέσα από τη στάση μου, τη δουλειά μου και τον τρόπο που επικοινωνώ την τέχνη μου στο διεθνές κοινό. Την ίδια πορεία μου βλέπω σαν γέφυρα πολιτιστικής σύνδεσης της Ελλάδας με τον κόσμο.

 Από τον Ιανουάριο 2025 είστε επίτιμη καθηγήτρια στο ΕΚΠΑ. Τι είναι αυτό που θέλετε να μεταδώσετε στους νέους μουσικούς; 

Πάνω απ’ όλα, θέλω να τους ενθαρρύνω να καλλιεργήσουν τη δική τους φωνή. Η τεχνική είναι θεμέλιο, αλλά η ερμηνεία είναι προσωπική υπόθεση. Θέλω να τους διδάξω να είναι αυστηροί αλλά και επιεικείς με τον εαυτό τους, να ακούν βαθιά και να μην φοβούνται τη σιωπή ανάμεσα στις νότες.

Αυτό το καλοκαίρι, πού θα έχουμε την ευκαιρία να σας ακούσουμε ζωντανά; Υπάρχουν εμφανίσεις ή συνεργασίες που ανυπομονείτε ιδιαίτερα; 

Ναι! Αυτό το καλοκαίρι συμμετέχω στο Φεστιβάλ Μουσικής Αίγινας, το Διεθνές Φεστιβάλ Μολύβου και μια ξεχωριστή συναυλία στο Μουσείο Καζαντζάκη στη Μυρτιά Ηρακλείου. Ανυπομονώ όμως ιδιαίτερα για τη συναυλία στη Μύκονο, στον κήπο του σπιτιού του Yehudi Menuhin, ενός χώρου με ιστορική και μουσική σημασία. Είναι τιμή μου να παίξω εκεί ως υπότροφος του Yehudi Menuhin Vereins, και χαίρομαι που οι σημερινοί ιδιοκτήτες στηρίζουν την αναβίωση του χώρου με σεβασμό στην κληρονομιά του.Ακριβείς ημερομηνίες και λεπτομέρειες θα βρείτε στην ιστοσελίδα και στα social media μου. 

 Ποιο είναι το μεγαλύτερο όνειρο που έχετε ακόμα να πραγματοποιήσετε στη μουσική σας πορεία;

Ένα από τα μεγαλύτερα όνειρά μου είναι να φέρω τη μουσική κοντά σε ανθρώπους που δεν έχουν τη δυνατότητα να παρευρεθούν σε συναυλίες όπως ηλικιωμένοι, ασθενείς ή άτομα κοινωνικά απομονωμένα. Πιστεύω βαθιά ότι η μουσική έχει τη δύναμη να προσφέρει παρηγοριά, έμπνευση και μια αίσθηση σύνδεσης, ειδικά σε εκείνους που τη χρειάζονται περισσότερο. Εμπνέομαι από το όραμα του Yehudi Menuhin, ο οποίος πίστευε ότι η μουσική πρέπει να φτάνει παντού, όχι μόνο στις μεγάλες αίθουσες αλλά και εκεί όπου μπορεί πραγματικά να κάνει τη διαφορά στη ζωή των ανθρώπων.