Η διεθνής παραγωγή «Ocean with David Attenborough» σε ειδική προβολή στη Θεσσαλονίκη – στον κινηματογράφο Ολύμπιον, την Κυριακή 1 Μαρτίου, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Revive Our Ocean Greece 2026.

Εντυπωσιακά είναι τα αποτελέσματα της φετινής παρακολούθησης της Μεσογειακής φώκιας (Monachus monachus) στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Σποράδων. Με την ολοκλήρωση της ανάλυσης του φωτογραφικού υλικού από τις κάμερες που έχουν τοποθετηθεί στα αναπαραγωγικά καταφύγια, καταγράφηκαν 21 διαφορετικά νεογέννητα στη νήσο Πιπέρι -τον πυρήνα του Πάρκου- και στη νοτιοανατολική Σκόπελο. Πρόκειται για έναν αριθμό που ξεπερνά κατά πολύ τον μέσο ετήσιο αριθμό γεννήσεων των τελευταίων 37 ετών.

Ένα είδος παγκόσμιας προτεραιότητας – Η ευθύνη της Ελλάδας
Η μεσογειακή φώκια αποτελεί είδος προτεραιότητας της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και περίπου ο μισός παγκόσμιος πληθυσμός της ζει στην Ελλάδα, γεγονός που καθιστά τη χώρα μας καθοριστικό παράγοντα για τη διατήρησή της. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ο συνολικός πληθυσμός της δεν ξεπερνούσε τα 600 άτομα. Η ίδρυση του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Σποράδων το 1992 αποτέλεσε μία από τις πρώτες σημαντικές κινήσεις προστασίας του είδους.
Το 1996 η Μεσογειακή φώκια είχε καταταχθεί ως είδος Κρισίμως Κινδυνεύον (Critically Endangered) στον Κόκκινο Κατάλογο της IUCN (Διεθνής Ένωση για την Προστασία της Φύσης). Σταδιακά, χάρη στις μακρόχρονες προσπάθειες προστασίας, η κατάσταση διατήρησης του είδους βελτιώθηκε σταδιακά και το 2014 αναθεωρήθηκε σε Κινδυνεύον (Endangered), ενώ από το 2022 χαρακτηρίζεται Τρωτό (Vulnerable), με τον πληθυσμό να εκτιμάται πλέον σε 850–950 άτομα.

Ο φετινός αριθμός γεννήσεων έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά θετικών ενδείξεων. Μόλις πέρυσι καταγράφηκε για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες γέννηση σε ανοιχτή παραλία στο Πιπέρι, γεγονός που δείχνει ότι τα ζώα αισθάνονται πλέον μεγαλύτερη ασφάλεια στο Πάρκο.
Η πρόοδος αυτή δεν είναι τυχαία. Η διαρκής ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού, ο έλεγχος της επαγγελματικής αλιείας με τη συνεργασία των ντόπιων ψαράδων, η ενίσχυση του μοντέλου φύλαξης με προσωπικό και σκάφη, η θέσπιση του εισιτηρίου εισόδου στα ευαίσθητα ενδιαιτήματα του είδους, η συνεργασία με επιστημονικούς φορείς και περιβαλλοντικές ΜΚΟ και η συνεχής προσπάθεια ανάδειξης της περιοχής, βελτίωσης και ενδυνάμωσης της διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου εκ μέρους του ΟΦΥΠΕΚΑ, συμβάλουν τόσο στην προστασία της μεσογειακής φώκιας Monachus monachus και του Θαλασσίου Πάρκου όσο και στη βιώσιμη ανάπτυξη και την ευημερία των τοπικών κοινωνιών.
Παρά τη σταθερή ανάκαμψη της τελευταίας δεκαετίας, η ανάγκη για συνεχή προστασία παραμένει επιτακτική. Ως κορυφαίος θηρευτής, η μεσογειακή φώκια αποτελεί κρίσιμο κρίκο της θαλάσσιας τροφικής αλυσίδας και σημαντικό παράγοντα για τη διατήρηση του θαλάσσιου οικοσυστήματος.