Με το πιάνο να είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής της από τα τέσσερά της χρόνια, η Ελένη Νικολαΐδη – Μουρίκη έχει μετατρέψει το πάθος της σε μια σταθερή και ολοκληρωμένη καλλιτεχνική πορεία. Στη μουσική δωματίου βρίσκει την έμπνευση, τη συνεργασία και την ουσία της μουσικής επικοινωνίας, ενώ οι πρόβες και οι συναυλίες γίνονται στιγμές διαρκούς δημιουργίας και ανακάλυψης. Σε αυτή τη συνέντευξη μιλάει για τις σημαντικές επιλογές της, τις συνεργασίες που την διαμόρφωσαν, τις προκλήσεις των διασκευών και των πρωτότυπων έργων, αλλά και την ισορροπία ανάμεσα στην καριέρα και την οικογενειακή ζωή — μια εικόνα της πιανίστριας που έχει βρει την πληρότητα στην τέχνη της.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΚΟΝΔΡΑΝΗ

Συμμετέχετε σε μια συναυλία μουσικής δωματίου με έναν ιδιαίτερο συνδυασμό οργάνων. Τι ήταν αυτό που σας τράβηξε καλλιτεχνικά σε αυτή τη σύμπραξη;

Το φλάουτο και το κλαρινέτο είναι παραδοσιακά δύο όργανα που συνομιλούν στην ορχήστρα. Δένουν υπέροχα μαζί και το πιάνο έρχεται να συμπληρώσει την πολυφωνία, προσθέτοντας τα μπάσα που λείπουν. Η σύμπραξη ήρθε λόγω της φιλίας και της εκτίμησης για τον κ. Γκόγκα, γνωρίζοντας ότι θα περάσουμε καλά πρωτίστως μεταξύ μας στις πρόβες, με την ελπίδα να μεταφέρουμε αυτήν την αίσθηση και στο κοινό που θα έρθει να μας ακούσει. Και φυσικά αρωγός μας στάθηκε η εμπιστοσύνη της Κρατικης Ορχήστρας Θεσσαλονίκης η οποία μας ενέταξε στον προγραμματισμό της. 

Πώς προσεγγίζετε τον ρόλο του πιάνου σε ένα τρίο με φλάουτο και κλαρινέτο; Νιώθετε συνοδός, ισότιμος συνομιλητής ή κάτι ενδιάμεσο;

Η μουσική δωματίου έχει ακριβώς αυτήν την ομορφιά. Ολα τα όργανα παιρνούν από ισότιμους συνομιλητές, σε συνοδούς και σε πρωταγωνιστικό ρόλο. Και είναι αυτός ακριβώς ο σκοπός στις πρόβες, να συναποφασίσεις τι συμβαίνει κάθε στιγμή, τι θέλεις να περάσεις στο κοινό, πώς να προβάλεις κάθε μουσική ιδέα του εκάστοτε συνθέτη. 

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει διασκευές αλλά και πρωτότυπα έργα. Ποια είναι η πρόκληση για έναν πιανίστα όταν καλείται να κινηθεί ανάμεσα σε αυτά τα δύο;

Ο τρόπος προσέγγισης μιας διασκευής από ορχήστρα αποτελεί πρόκληση για έναν πιανίστα. Δεν αντιμετωπίζεις πιανιστικό την παρτιτούρα, αλλά προσπαθείς να αποδώσεις το «χρώμα» και την αίσθηση των οργάνων της ορχήστρας. Φαντάζεσαι και «ακούς» μια ορχήστρα την ώρα της εκτέλεσης. Και φυσικά είναι πλείστα τα σημεία όπου η γραφή είναι αναπόφευκτα αντιπιανιστικη, θέτοντας επιπλέον τεχνικές προκλήσεις. Στα πρωτότυπα έργα είσαι πιο ελεύθερος να αποδώσεις όπως η φαντασία σου ορίζει, μένοντας πάντα κατά το δυνατόν κοντά στην πρόθεση του συνθέτη. 

ΚΟΘ: Τρίο για φλάουτο, κλαρινέτο και πιάνο στο Αρχαιολογικό Μουσείο

Ας πάμε λίγο πίσω: πότε καταλάβατε ότι το πιάνο δεν θα ήταν απλώς μια σπουδή, αλλά επαγγελματική και καλλιτεχνική επιλογή ζωής;

Παίζοντας πιάνο από τεσσάρων ετών, ήταν πάντα αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας μου μεγαλώνοντας. Αποφοιτώντας από το τμήμα Ιστοριας και Αρχαιολογιας αμφιταλαντεύτηκε διότι την Αρχαιολογία και την Ιστορία Τέχνης τις αγαπώ βαθειά. Ομως, εκείνη την περίοδο έτυχε να με ακούσει ο τότε διευθυντής του Ωδείου Αθηνών, Άρης Γαρουφαλλής, ο οποίος ζήτησε να ενταχθώ στο δυναμικό του ωδείου. Μεγάλη τιμή αφ ενός και αφ´ ετέρου ακριβώς αυτό που ήθελα να κάνω με τη μουσική. Και κάπως έτσι η επιλογή έγινε… Βέβαια, δε θα ξεχάσω ποτέ την περίοδο που ενώ έκανα πρόβες στο Ωδείο Αθηνών, έβλεπα από τα τεράστια παράθυρά του να εξελίσσεται δίπολα η ανασκαφή του Λυκείου του Αριστοτέλη- ένα κομμάτι μου ήθελε να βρίσκεται και εκεί… 

Ποια στάδια της πορείας σας θεωρείτε καθοριστικά για τη διαμόρφωση της μουσικής σας ταυτότητας;

Ο άνθρωπος ο οποίος με έπλασε μουσικά και πιανιστικα είναι η Δασκάλα μου, Μαρίνα Λαμπρινούδη. Στη συνέχεια η μαθητεία μου δίπλα στο συνθέτη Περικλή Κούκο και η μετέπειτα συνεργασία μου με πλείστους εξαιρετικούς συναδέλφους και ορχήστρες άφησαν – και ακόμη αφήνουν- αποτύπωμα στη μουσική μου σκέψη. Και φυσικά δε γίνεται να αντιπαρέλθει ότι η συμβίωση με τον μουσικά ιδιοφυή Σπύρο Μουρίκη είναι μια διαρκής μουσική αποκάλυψη! 

Πώς έχει αλλάξει ο τρόπος που ακούτε, παίζετε και επιλέγετε ρεπερτόριο μέσα στα χρόνια;

Ενας μουσικός ωριμάζει συνεχώς. Αποκρυσταλλώνει απόψεις, πειραματίζεται με τον ήχο και τα «χρώματα», θέτει προκλήσεις στο ίδιο του το σώμα πώς να παράξει κάτι διαφορετικό, έχει διαρκώς υψηλότερες απαιτήσεις και έτσι εξελίσσεται συνεχώς ο τρόπος που ακούει και ερμηνεύει τη μουσική. Όσον αφορά το ρεπερτόριο, τα κλασικά έργα λέγονται κλασικά για κάποιο λόγο… έργα όμως όπως το Techno Parade του Connesson που θα ακουστεί στη συναυλία, ταράζουν ευχάριστα τα νερά. 

Υπήρξαν στιγμές αμφιβολίας ή επαναπροσδιορισμού στην καριέρα σας; Τι σας βοήθησε να βρείτε ξανά τον άξονά σας;

Θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό γιατί κάνω αυτό ακριβώς που αγαπώ. Μουσική Δωματίου και συνοδεία. Δε με έλκυε η ιδέα της σόλο καριέρας. Επιζητώ τη συνεργασία της μουσικής δωματίου, το δουναι και λαβειν, την ανταλλαγή απόψεων, τη μουσική παρέα- αν θέλετε- και εν τελεί τη σύνδεση επι σκηνής με κοινό στόχο τη Μουσική. Η ζωή μου τα έδωσε αυτά απλόχερα. Για εμάς τις γυναίκες -κυρίως- αποτελεί πρόκληση να συνδυάζεις μια τόσο απαιτητική δουλειά, με ώρες μελέτης, και μια ισορροπημένη οικογενειακή ζωή. Οταν ήρθε στη ζωή μας η κόρη μας χρειάστηκε ένας επαναπροσδιορισμός. Μαθαίνεις με την πάροδο των ετών να επιλέγεις πιο ουσιαστικές συνεργασίες και να μην αναλώνεσαι. 

Αν έπρεπε να περιγράψετε τη σημερινή σας καλλιτεχνική φάση με μία λέξη ή εικόνα, ποια θα ήταν;

Πληρότητα.