Το φιλμ Woman Unknown της σκηνοθέτιδας May el-Toukhy, είχα την ευκαιρία να δω στο πλαίσιο του 67ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης σε μια δημοσιογραφική προβολή.
ΚΕΙΜΕΝΟ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΚΟΝΔΡΑΝΗ
Η ταινία, που απέσπασε τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, αφηγείται την ιστορία της Μαρί (Mathilde Arcel), η οποία βρίσκεται ένα βήμα πριν αποκτήσει τη θέση της κυρίας του σπιτιού. Μετά τον θάνατο της συζύγου του, ο εύπορος εργοστασιάρχης Κρίστιαν (Carsten Bjørnlund) έχει υπό την επίβλεψή του ένα ολόκληρο υπηρετικό προσωπικό, το οποίο συντονίζει η Μαρί, αναλαμβάνοντας παράλληλα τη φροντίδα της μικρής του κόρης.
Η ιστορία εκτυλίσσεται στα τελευταία χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και στις απαρχές της μεταπολεμικής αποκατάστασης της δημοκρατίας στη Δανία. Η Μαρί, από πρώην οικονόμος, ετοιμάζεται να γίνει η μέλλουσα σύζυγος του άνδρα που μέχρι πρότινος υπηρετούσε. Για να γιορτάσει τον αρραβώνα τους, οργανώνει ένα πολυτελές δείπνο, όμως οι προετοιμασίες παίρνουν απρόσμενη τροπή, όταν σκοτεινές πτυχές του παρελθόντος της αρχίζουν να έρχονται στην επιφάνεια. Η εμφάνιση ενός προσώπου από τα παλιά απειλεί να ανατρέψει τα πάντα και να μετατρέψει τη βραδιά της γιορτής σε μια ανεπιθύμητη αναμέτρηση με όσα η Μαρί προσπαθεί να αφήσει πίσω της.
Η Mathilde Arcel, η οποία απέσπασε το βραβείο Coppa Volpi Α΄ Γυναικείου Ρόλου στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, παραδίδει μια εξαιρετική ερμηνεία, βασισμένη σε μεγάλο βαθμό στη δύναμη του προσώπου και των εκφράσεών της. Χωρίς να χρειάζεται υπερβολές, καταφέρνει να αποδώσει την αγωνία της ηρωίδας της, αποτυπώνοντας με εντυπωσιακή λεπτότητα την εσωτερική της σύγκρουση ανάμεσα στην παλιά και τη νέα της ζωή. Ένα παρελθόν που απειλεί να γκρεμίσει την ευτυχία και την κοινωνική αποκατάσταση που έχει καταφέρει να οικοδομήσει.
Ολόκληρη η ταινία στηρίζεται στη δυναμική αυτής της ερμηνείας, με το υπόλοιπο καστ να λειτουργεί συμπληρωματικά και να πλαισιώνει ιδανικά την πρωταγωνίστρια, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη συνοχή και τη δραματουργική δύναμη της ιστορίας.

Η May el-Toukhy υπογράφει μια στιβαρή, καθηλωτική ταινία, με έντονο ρυθμό και διαρκή ένταση, που δεν αφήνει τον θεατή να χαλαρώσει ούτε στιγμή. Καταπιάνεται με ένα δύσκολο και σχετικά άγνωστο κεφάλαιο της ευρωπαϊκής ιστορίας: τη μεταχείριση των γυναικών που συνδέθηκαν με τους Γερμανούς κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, από τα μέλη της Αντίστασης και την κοινωνία της Δανίας κατά τη μεταπολεμική περίοδο.
Η σκηνοθέτιδα δεν επιλέγει να ωραιοποιήσει την ιστορική πραγματικότητα. Αντίθετα, παρουσιάζει με ωμότητα και χωρίς περιστροφές τις σκηνές δημόσιας διαπόμπευσης των γυναικών από άνδρες και γυναίκες στους δρόμους της Δανίας. Το ξύρισμα των μαλλιών, το βίαιο ξεγύμνωμα, οι ύβρεις, οι ξυλοδαρμοί και η ζωγραφική της ναζιστικής σβάστικας πάνω στα γυμνά σώματα των γυναικών συνθέτουν ένα αποτρόπαιο σκηνικό δημόσιου εξευτελισμού. Πρόκειται για εικόνες σκληρές, που αναδεικνύουν τη βία της συλλογικής τιμωρίας και φέρνουν στο προσκήνιο μια λιγότερο φωτισμένη πλευρά της μεταπολεμικής ιστορίας.
Η φωτογραφία της ταινίας αποτυπώνει εξαιρετικά την ιστορία στην οθόνη. Η εικόνα της πόλης, η εξαθλίωση των φτωχών περιοχών και το πέρασμα από τις πλούσιες ζώνες στις φτωχές, δίνει μια άριστα δομημένη εικόνα της κατάστασης τότε. Επιπλέον η αγωνία των γυναικών να μην μπλέξουν με την προδοσία της χώρας, ο δημόσιος εξευτελισμός, ο πουριτανισμός της κοινωνίας, η ντροπή της επιβίωσης, το «τι θα πει ο κόσμος», είναι όλα έντονα στο φιλμ και αποτυπώνονται άριστα μέσα από εικόνες και διαλόγους.

Το φιλμ Woman Unknown ήταν η ταινία λήξης στο 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και αναμένεται η ημερομηνία κυκλοφορίας στις αίθουσες στην Ελλάδα.
