Το «Αμεντέ (ή πώς να το ξεφορτωθούμε)» του Ευγένιου Ιονέσκο είναι η νέα παραγωγή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, που θα παρουσιαστεί τον Δεκέμβριο στο Φουαγιέ του Θεάτρου Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, σε μετάφραση Αντώνη Γαλέου και σκηνοθεσία Έλενας Πέγκα. Η πρεμιέρα θα δοθεί την Παρασκευή 4 Δεκεμβρίου 2026.
Πόσο χώρο μπορεί να καταλάβει ένα μυστικό;
Πώς μπορείς να αγνοήσεις μια αλήθεια που μεγαλώνει καθημερινά μπροστά σου;
Ποιος είναι τελικά πιο παράλογος: αυτός που ζει με ένα πτώμα ή αυτός που προσποιείται ότι δεν υπάρχει;
Πώς ξεφορτώνεται κανείς κάτι που έχει ριζώσει τόσο βαθιά στη ζωή του, ώστε μοιάζει αδύνατο να το αποχωριστεί;
Ένα πτώμα που μεγαλώνει ανεξέλεγκτα μέσα σε ένα διαμέρισμα πυροδοτεί μια σειρά παράδοξων και απρόβλεπτων καταστάσεων, ανατρέποντας την καθημερινότητα ενός ζευγαριού. Αυτό που αρχικά μοιάζει με μια αλλόκοτη, σχεδόν κωμική συνθήκη, εξελίσσεται σταδιακά σε έναν ασφυκτικό κόσμο, όπου το παράλογο εισβάλλει στο οικείο και όσα παραμένουν κρυμμένα διεκδικούν όλο και περισσότερο χώρο.
Με το χαρακτηριστικό ανατρεπτικό χιούμορ και τη διεισδυτική ματιά του, ο Ιονέσκο στήνει ένα παιχνίδι ανάμεσα στο κωμικό και το τραγικό. Το παράλογο γίνεται καθρέφτης της καθημερινότητας, σε μια αιχμηρή αλληγορία για τα αδιέξοδα των ανθρώπινων σχέσεων, τη φθορά, την αποσιώπηση και την ανθρώπινη ανάγκη να παραμερίζουμε ή να προσποιούμαστε πως δεν υπάρχουν όσα μας βαραίνουν, ακόμη κι όταν αυτά εξακολουθούν να μεγαλώνουν.
Γιατί, τελικά, το πιο παράλογο δεν είναι πάντα αυτό που συμβαίνει μπροστά στα μάτια μας, αλλά η επιμονή μας να κάνουμε σαν να μη συμβαίνει τίποτα.

Λίγα λόγια για το έργο
Στο θεατρικό έργο του Ιονέσκο Αμεντέ (ή πώς να το ξεφορτωθούμε) ο ήρωας του, ο Αμεντέ, είναι ένας συγγραφέας που η έμπνευσή του έχει στερέψει. Τίποτα γι’ αυτόν δεν είναι εύκολο: ούτε το να σκεφτεί, ούτε το να δημιουργήσει, ούτε το να δράσει. Μαζί με τη γυναίκα του, τη Μαντλέν, βρίσκεται εγκλωβισμένος σε μια καθημερινότητα που διαλύεται αργά και ανεξήγητα, καθώς ένα πτώμα μεγαλώνει μέσα στην κρεββατοκάμαρά τους. Κανείς τους δεν θυμάται πώς βρέθηκε εκεί. Και ενώ το νεκρό σώμα διογκώνεται και τα μέλη του εξαπλώνονται σε όλο το σπίτι, στο διαμέρισμα φυτρώνουν μανιτάρια. Ποιος ευθύνεται; Τύψεις και παράνοια κυριεύουν τους ήρωες. Ο Αμεντέ πρέπει να βρει έναν τρόπο να ξεφορτωθεί το πτώμα, πριν αρχίσουν οι υποψίες των γειτόνων.

Το Αμεντέ (ή πώς να το ξεφορτωθούμε) του Ευγένιου Ιονέσκο, γραμμένο το 1954, οργανώνεται γύρω από τα γνώριμα μοτίβα της δραματουργίας του συγγραφέα, τόσο σε επίπεδο χαρακτήρων, όσο σχέσεων και πλοκής. Η παραδοξότητα των γεγονότων, τα αναίτια συμβάντα, η απουσία λογικής εξήγησης συνθέτουν έναν κόσμο, που το παράλογο δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά τη βασική συνθήκη της ανθρώπινης εμπειρίας.

Απόσπασμα από το σκηνοθετικό σημείωμα
Το έργο «Αμέντε ή Πώς να το ξεφορτωθούμε» (Amédée, ou comment s’en débarrasser), γραμμένο το 1954, αποτελεί σταθμό στην παγκόσμια δραματουργία καθώς είναι το πρώτο τρίπρακτο έργο του Ευγένιου Ιονέσκο και μια από τις πιο εμβληματικές δημιουργίες του Θεάτρου του Παραλόγου. Για αρκετά χρόνια με γοήτευε το συγκεκριμένο έργο του Ιονέσκο, επιθυμούσα να το σκηνοθετήσω, και αναζητούσα τις κατάλληλες συνθήκες, που το ΚΘΒΕ τις προσφέρει, διότι είναι ένα έργο με πολλές σκηνογραφικές απαιτήσεις (ένα πτώμα τεραστίων διαστάσεων, μανιτάρια που φυτρώνουν παντού, ένα τηλεφωνικό κέντρο κ.α.).

Ο Ιονέσκο εισάγει ένα μοναδικό εύρημα: ένα πτώμα που βρίσκεται στο διπλανό δωμάτιο και μεγαλώνει ασταμάτητα (πάσχει από «γεωμετρική πρόοδο»), απειλώντας να γκρεμίσει τους τοίχους και να πετάξει το ζευγάρι έξω από το σπίτι. Ο Αμεδαίος και η Μαντλέν το κρύβουν εδώ και δεκαπέντε χρόνια, αλλά αίφνης όταν το πτώμα αρχίζει να μεγαλώνει ανεξέλεγκτα, έρχονται αντιμέτωποι με μία κρίση που καλούνται άμεσα να αντιμετωπίσουν. Το πτώμα δεν εξηγείται ποτέ λογικά. Στις μέρες μας, αυτό το πτώμα μπορεί να ερμηνευτεί ως το βάρος των συλλογικών μας κρίσεων (κλιματική αλλαγή, οικονομική αβεβαιότητα, κοινωνική αποξένωση) που διογκώνονται επειδή η κοινωνία επιλέγει την αδράνεια. Σε προσωπικό επίπεδο, αντικατοπτρίζει το ψυχικό βάρος, το άγχος και τις ματαιώσεις που οι άνθρωποι «στοιβάζουμε» στην καθημερινότητά μας μέχρι να μας πνίξουν.

Η καθημερινότητα του ζευγαριού παρουσιάζει μια απόλυτη αδυναμία ουσιαστικής επικοινωνίας. Ανταλλάσσουν επαναλαμβανόμενους καβγάδες και αλληλοκατηγορίες. Η ψηφιακή εποχή έχει εντείνει αυτό το φαινόμενο: ζούμε απομονωμένοι μέσα σε διαμερίσματα και μέσα σε οθόνες, δίπλα-δίπλα αλλά χωρίς να συνδεόμαστε πραγματικά, ακριβώς όπως ο Αμεδαίος και η Μαντλέν.

Σκηνοθετώντας το Αμεντέ σήμερα, ένα κλασικό έργο του προηγούμενου αιώνα, νιώθω πως στήνω με τους συνεργάτες μου έναν καθρέφτη απέναντι στην ψυχολογική ασφυξία και την εσωτερική παράλυση του ανθρώπου του 2026. Το έργο είναι μια σπουδή πάνω στην ανθρώπινη παθητικότητα. Το ζευγάρι βλέπει την απειλή να μεγαλώνει, αλλά παραλύει από τον φόβο της αλλαγής και της κοινωνικής κατακραυγής. Οι ήρωες του Ιονέσκο προτιμούν να υπομένουν το μαρτύριο παρά να δράσουν, αποτυπώνοντας την τάση του σύγχρονου ανθρώπου να συμβιβάζεται με τη δυστυχία του από καθαρή συνήθεια, να ξεγελάει τον εαυτό του, να μη θέλει να ξεβολευτεί. Το έργο, ενώ, μας κάνει να γελούμε πικρά, μας θέτει το ερώτημα: τι τέρατα έχουμε επιτρέψει να μπούνε στην ζωή μας που μας στερούνε το οξυγόνο, και πώς θα τα ξεφορτωθούμε.

Έλενα Πέγκα

Συντελεστές:
Μετάφραση: Αντώνης Γαλέος, Σκηνοθεσία: Έλενα Πέγκα, Σκηνικά: Valentino Marengo, Κοστούμια: Θώμις Παπαδημητρίου, Μουσική: Ορέστης Τάνης, Φωτισμοί: Στέλλα Κάλτσου, Video art: Άντα Λιάκου, Βοηθός σκηνοθέτριας: Μαρία Καραμήτρη, Οργάνωση παραγωγής: Φιλοθέη Ελευθεριάδου, Φωτογραφίες: Mike Rafail | That long black cloud

Διανομή:
Γιώργος Καύκας (Αμεντέ), Κλειώ Δανάη Οθωναίου (Μαντλέν), Μαρία Καραμήτρη (Μαντλέν ΙΙ, Γειτόνισσα), Φαμπρίτσιο Μούτσο (Αμεντέ ΙΙ, Αστυνομικός), Πολυξένη Σπυροπούλου (Μαντώ), Θάνος Φερετζέλης (Αμερικανός στρατιώτης, Ταχυδρόμος)

Ώρες παραστάσεων
Τετάρτη: 19:00, Πέμπτη- Παρασκευή: 21:00, Σάββατο: 18:00 και 21:00, Κυριακή: 19:00

Πληροφορίες
Φουαγιέ Θεάτρου Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών (Εθν. Αμύνης 2)
Πρεμιέρα: Παρασκευή 4 Δεκεμβρίου
Ώρα έναρξης: 21:00
Κρατήσεις εισιτηρίων στο Τ. 2315 200 200 και στα εκδοτήρια του ΚΘΒΕ
Προπώληση εισιτηρίων: 2117700000 | MORE.com | καταστήματα PUBLIC | καταστήματα NOVA

ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ
Τετάρτη στις 19.00
Γενική είσοδος: 13€
Εκπτωτικό Εισιτήριο:11€ (πολύτεκνοι, Άνω των 65, Εκπαιδευτικών)
Φοιτητικό – Μαθητικό: 9€

Πέμπτη (λαϊκή) 21.00
Γενική είσοδος: 11€
Εκπτωτικό Εισιτήριο: 9€ (Φοιτητικό – Μαθητικό, Πολύτεκνοι, Άνω των 65, Εκπαιδευτικών)

Παρασκευή & Σάββατο στις 21.00 και Κυριακή στις 19.00
Ζώνες Θεάτρου με διαβάθμιση στις τιμές των εισιτηρίων 21€, 18€, 15€, 13€ και περιορισμένος αριθμός θέσεων 7€
Εκπτωτικό Εισιτήριο: 12€ (Φοιτητικό – Μαθητικό, Πολύτεκνοι, Άνω των 65, Εκπαιδευτικών)

Σάββατο στις 18:00
Γενική είσοδος: 13€
Εκπτωτικό Εισιτήριο: 11€ (πολύτεκνοι, Άνω των 65, Εκπαιδευτικών)
Φοιτητικό- Μαθητικό: 9€

Ειδικές τιμές
Απαιτείται η αγορά των εισιτηρίων από τα ταμεία του ΚΘΒΕ και όχι ηλεκτρονικά. Κατά τις ημέρες Παρασκευή στις 21:00, Σάββατο στις 21:00 και Κυριακή στις 19:00 στις μεγάλες σκηνές οι ειδικές τιμές ισχύουν για τις επιλεγμένες θέσεις των 13€

ΑΜΕΑ: Δωρεάν
Μέλη του Συλ. Υπαλ. Υπουργείου Πολιτισμού Β. Ελλάδος: 5€

Ατέλειες: Δωρεάν 10 θέσεις ανά ημέρα παράστασης στις μεγάλες σκηνές (Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, Βασιλικό & Θέατρο Μονής Λαζαριστών – Σκηνή Σωκράτης Καραντινός) & 5 θέσεις ανά ημέρα παράστασης στις μικρές σκηνές (Φουαγιέ Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, Φουαγιέ Βασιλικού Θεάτρου & Μικρό Θέατρο Μονής Λαζαριστών.
Κατόπιν εξαντλήσεως των θέσεων, τιμή εισιτήριου 5€
Ισχύουν ατέλειες: ΕΣΗΕΜΘ, ΕΣΗΕΑ, ΣΕΗ, Τμημάτων Θεάτρου, Δραματικών Σχολών, Κινηματογράφου ΑΠΘ, Σκηνοθετών.

Ανέργων: Δωρεάν 10 θέσεις ανά ημέρα παράστασης στις μεγάλες σκηνές (Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, Βασιλικό & Θέατρο Μονής Λαζαριστών – Σκηνή Σωκράτης Καραντινός) & 5 θέσεις ανά ημέρα παράστασης στις μικρές σκηνές (Φουαγιέ Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, Φουαγιέ Βασιλικού Θεάτρου & Μικρό Θέατρο Μονής Λαζαριστών. Κατόπιν εξαντλήσεως των θέσεων, τιμή εισιτηρίου 5€

Φοιτητικό: από 3 έως 6 άτομα, τιμή 7€ / άτομο. Άνω των 10 ατόμων, τιμή 5€ / άτομο.
«Εισιτήριο της παρέας»: Για παρέα 3 ατόμων τιμή 25€ στο σύνολο και για παρέα 4 ατόμων τιμή 30€ στο σύνολο.

Ομαδικά
Oμαδικό Εισιτήριο: 7 ευρώ (για 10 άτομα ισχύει για Τετάρτη, Πέμπτη και Σάββατο απόγευμα – από 20 άτομα και πάνω για Παρασκευή, Σάββατο βράδυ και Κυριακή)
Ομαδικό Μαθητικό Εισιτήριο για τις απογευματινές και βραδινές παραστάσεις: 6€
Ομαδικές κρατήσεις (άνω των 10 ατόμων): 2315 200 011 & 2315 200 012

Loyalty Club
Οι κάτοχοι των καρτών του Loyalty Club του ΚΘΒΕ μπορούν να παρακολουθήσουν τις παραστάσεις χωρίς αντίτιμο, απολαμβάνοντας συγχρόνως και πολλά άλλα προνόμια.
Loyalty Card ΑΠΛΗ:120€, Loyalty Card EXTRA: 230€, Loyalty Card VIP: 350€

Δωροκάρτα ΚΘΒΕ Art pass
Βάλε την τέχνη σε ένα δώρο! Χάρισε στους αγαπημένους σου μια δωροκάρτα για τη γιορτή, τα γενέθλια, την επέτειο, για κάθε λόγο και με κάθε αφορμή!

Κάντε δώρο την art pass του ΚΘΒΕ και δώστε τη δυνατότητα στους αγαπημένους σας να απολαύσουν τις παραστάσεις του ΚΘΒΕ. Οι παραστάσεις παρουσιάζονται στις πέντε χειμερινές σκηνές του ΚΘΒΕ – Βασιλικό Θέατρο, Θέατρο Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, Φουαγιέ ΕΜΣ, Μονή Λαζαριστών – Σκηνή Σωκράτης Καραντινός και Μικρό Θέατρο. Με κάθε art pass, παίρνετε δυο (2) εισιτήρια για οποιαδήποτε παραγωγή του ΚΘΒΕ  (εξαιρείται η παιδική σκηνή), για οποιαδήποτε ημέρα και ώρα και για οποιαδήποτε θέση, στην τιμή των 30€.

Η προπώληση μπορεί να γίνει είτε ηλεκτρονικά είτε από τα εκδοτήρια του ΚΘΒΕ (Τ. 2315 200 200)